για τους συντάκτες: Κατηγορία:Πρότυπα για 2κλιτα

2η κλίση ουσιαστικών « Κατηγορία:Ουσιαστικά κατά την κλίση (αρχαία ελληνικά) & ελληνιστική κοινή

Περιεχόμενα: 2η κλίση ουσιαστικών

Κλιτικοί πίνακες

αρσενικά-θηλυκά: #ναός, #δρόμος, #θρίαμβος
ουδέτερα: #φυτόν, #τέκνον, #πρόσωπον
συνηρημένα -όος > #πλοῦς -έος > #θυγατριδοῦς -οος > #περίπλους -έον >
#ὀστοῦν
αττικόκλιτα #νεώς-#λαγῶς, #κάλως, #πρόνεως, #ἀνώγαιον

Κανόνες 2ης κλίσης

συνηρημένααττικόκλιτα

Πηγές

2η κλίσηΕπεξεργασία

Κατηγορία:Ουσιαστικά 2ης κλίσης (αρχαία ελληνικά)
Η πρώτη κλίση των ουσιαστικών ονομάζεται και ο-κλίση (σε αντίθεση με την 1η κλίση, που λέγεται άλφα‑κλίση)
Τα αρσενικά και τα θηλυκά έχουν τις ίδιες καταλήξεις.

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΠίνακεςΕπεξεργασία

αρσενικά θηλυκάΕπεξεργασία

-ός οξύτοναΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'ναός'}}

Παρατηρήσεις:

  • θεός - η κλητική ενικού μεταγενέστερη, (ὦ θεός ή θεέ)
  • ἀδελφός - η κλητική ενικού με αναβιβασμό τόνου ὦ ἄδελφε
  • ποιητικός τύπος δοτικής πληθυντικού, σε -οισι

Πηγές: §233, 234 Smyth

Ομάδα:ναός   0 λέξεις.  Αρσενικά, θηλυκά και μερικά κοινού γένους
Κατηγορία:ναός Αρσενικά   191 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 209 λέξεις 
Κατηγορία:ὁδός Θηλυκά   9 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 15 λέξεις 
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ναο-
ονομαστική ναός οἱ ναοί
      γενική τοῦ ναοῦ τῶν ναῶν
      δοτική τῷ να τοῖς ναοῖς
    αιτιατική τὸν ναόν τοὺς ναούς
     κλητική ! ναέ ναοί
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  ναώ
γεν-δοτ τοῖν  ναοῖν
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ὁδο-
ονομαστική ὁδός αἱ ὁδοί
      γενική τῆς ὁδοῦ τῶν ὁδῶν
      δοτική τῇ ὁδ ταῖς ὁδοῖς
    αιτιατική τὴν ὁδόν τὰς ὁδούς
     κλητική ! ὁδέ ὁδοί
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  ὁδώ
γεν-δοτ τοῖν  ὁδοῖν
Κατηγορία:ἰατρός Κοινού γένους   4 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 4 λέξεις 
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ἰατρo-
ονομαστική / ἰατρός οἱ/αἱ ἰατροί
      γενική τοῦ/τῆς ἰατροῦ τῶν ἰατρῶν
      δοτική τῷ/τῇ ἰατρ τοῖς/ταῖς ἰατροῖς
    αιτιατική τὸν/τὴν ἰατρόν τοὺς/τὰς ἰατρούς
     κλητική ! ἰατρέ ἰατροί
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  ἰατρώ
γεν-δοτ τοῖν  ἰατροῖν

 

-ος παροξύτονα προπερισπώμεναΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'δρόμος'}}
Ομάδα 'δρόμος'   185 λέξεις.  Αρσενικά, θηλυκά και μερικά κοινού γένους
Κατηγορία:δρόμος Αρσενικά με βραχεία ή μακρά παραλήγουσα

107 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 116 λέξεις 

Κατηγορία:νόσος Θηλυκά με βραχεία ή μακρά παραλήγουσα

16 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις - 21 λέξεις 

Κατηγορία:ἵππος Κοινού γένους

3 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 3 λέξεις 

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική δρόμος οἱ δρόμοι
      γενική τοῦ δρόμου τῶν δρόμων
      δοτική τῷ δρόμ τοῖς δρόμοις
    αιτιατική τὸν δρόμον τοὺς δρόμους
     κλητική ! δρόμε δρόμοι
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  δρόμω
γεν-δοτ τοῖν  δρόμοιν
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική νόσος αἱ νόσοι
      γενική τῆς νόσου τῶν νόσων
      δοτική τῇ νόσ ταῖς νόσοις
    αιτιατική τὴν νόσον τὰς νόσους
     κλητική ! νόσε νόσοι
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  νόσω
γεν-δοτ τοῖν  νόσοιν
καταμέτρηση προπερισπώμενων
Κατηγορία:κῆπος Αρσενικά μόνο με μακρά παραλήγουσα

55 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 68 λέξεις 

Κατηγορία:νῆσος Θηλυκά μόνο με μακρά παραλήγουσα

2 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις - 3 λέξεις 

-ος προπαροξύτοναΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'θρίαμβος'}}
Ομάδα 'θρίαμβος'   0 λέξεις.  Αρσενικά, θηλυκά
Κατηγορία:θρίαμβος Αρσενικά

179 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 198 λέξεις 

Κατηγορία:κάμινος Θηλυκά

25 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις - 30 λέξεις 

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική θρίαμβος οἱ θρίαμβοι
      γενική τοῦ θριάμβου τῶν θριάμβων
      δοτική τῷ θριάμβ τοῖς θριάμβοις
    αιτιατική τὸν θρίαμβον τοὺς θριάμβους
     κλητική ! θρίαμβε θρίαμβοι
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  θριάμβω
γεν-δοτ τοῖν  θριάμβοιν
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική κάμινος αἱ κάμινοι
      γενική τῆς καμίνου τῶν καμίνων
      δοτική τῇ καμίν ταῖς καμίνοις
    αιτιατική τὴν κάμινον τὰς καμίνους
     κλητική ! κάμινε κάμινοι
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  καμίνω
γεν-δοτ τοῖν  καμίνοιν

ουδέτεραΕπεξεργασία

-όν οξύτοναΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'φυτόν'}}
※ νέα ελληνικά
#όπως «βουνό»
Κατηγορία:φυτόν   9 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 11 λέξεις 
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική τὸ φυτόν τὰ φυτᾰ́
      γενική τοῦ φυτοῦ τῶν φυτῶν
      δοτική τῷ φυτ τοῖς φυτοῖς
    αιτιατική τὸ φυτόν τὰ φυτᾰ́
     κλητική ! φυτόν φυτᾰ́
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  φυτώ
γεν-δοτ τοῖν  φυτοῖν
 

-ον παροξύτονα ή προπερισπώμεναΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'τέκνον'}}
νέα ελληνικά:
όπως «πεύκο»
Ομάδα 'τέκνον'   0 λέξεις. 
Κατηγορία:τέκνον με βραχεία παραλήγουσα

46 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 49 λέξεις 

Κατηγορία:στοιχεῖον με μακρά παραλήγουσα

51 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις - 55 λέξεις 

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική τὸ τέκνον τὰ τέκν
      γενική τοῦ τέκνου τῶν τέκνων
      δοτική τῷ τέκν τοῖς τέκνοις
    αιτιατική τὸ τέκνον τὰ τέκν
     κλητική ! τέκνον τέκν
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  τέκνω
γεν-δοτ τοῖν  τέκνοιν
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική τὸ στοιχεῖον τὰ στοιχεῖ
      γενική τοῦ στοιχείου τῶν στοιχείων
      δοτική τῷ στοιχεί τοῖς στοιχείοις
    αιτιατική τὸ στοιχεῖον τὰ στοιχεῖ
     κλητική ! στοιχεῖον στοιχεῖ
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  στοιχείω
γεν-δοτ τοῖν  στοιχείοιν

-ον προπαροξύτοναΕπεξεργασία

※ νέα ελληνικά
#όπως «βούτυρο»
Κατηγορία:πρόσωπον   259 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 305 λέξεις 
Και ειδική κλίση: χαϊδευτικά, για τα κορίτσια μας!
Κατηγορία:Γλυκέριον   2 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 2 λέξεις 
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική τὸ πρόσωπον τὰ πρόσωπ
      γενική τοῦ προσώπου τῶν προσώπων
      δοτική τῷ προσώπ τοῖς προσώποις
    αιτιατική τὸ πρόσωπον τὰ πρόσωπ
     κλητική ! πρόσωπον πρόσωπ
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  προσώπω
γεν-δοτ τοῖν  προσώποιν
↓ πτώσεις       ενικός      
ονομαστική /τὸ Γλυκέριον
      γενική τῆς/τοῦ Γλυκερίου
      δοτική τῇ/τῷ Γλυκερί
    αιτιατική τὴν/τὸ Γλυκέριον
     κλητική ! Γλυκέριον
Θηλυκό ή ουδέτερο. Δεν μαρτυρείται πληθυντικός.
Συνήθως, στην ονομαστική, αιτιατική και κλητικού ενικού.


Πίνακες συνηρημένωνΕπεξεργασία

Gthumb.svg
Αυτή η σελίδα μπήκε στον κατάλογο των σελίδων που χρειάζονται επιμέλεια και έλεγχο
Παρακαλούμε συμπληρώστε, τεκμηριώστε το λήμμα και βγάλτε αυτή την ετικέτα εάν θεωρείτε ότι το λήμμα ανταποκρίνεται στα κριτήρια του Βικιλεξικού.

Για έλεγχο. χρειάζεται βοήθεια από φιλόλογο για ξεκαθάρσιμα κλιτικών τύπων στα ῥόος ῥοῦς χόος χοῦς.


-οῦςΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'πλους'}} {{grc-κλίση-'θυγατριδούς'}}


Ομάδα:πλόος πλοῦς   0 λέξεις. 

Κατηγορία:πλόος   7 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 7 λέξεις 
Κατηγορία:πλοῦς   8 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 8 λέξεις 

Ομάδα:θυγατριδέος θυγατριδοῦς   0 λέξεις. 

Κατηγορία:θυγατριδέος   2 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 2 λέξεις 
Κατηγορία:θυγατριδοῦς   3 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 3 λέξεις 

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
πλοο-
ονομαστική πλόος > πλοῦς οἱ πλόοι   > πλοῖ
      γενική τοῦ πλόου > πλοῦ τῶν πλόων > πλῶν
      δοτική τῷ πλό   > πλ τοῖς πλόοις > πλοῖς
    αιτιατική τὸν πλόον > πλοῦν τοὺς πλόους > πλοῦς
     κλητική ! πλόε   > πλοῦ πλόοι   > πλοῖ
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  πλόω   > πλώ
γεν-δοτ τοῖν  πλόοιν > πλοῖν
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
θυγατριδεο-
ονομαστική θυγατριδέος > θυγατριδοῦς οἱ θυγατριδέοι   > θυγατριδοῖ
      γενική τοῦ θυγατριδέου > θυγατριδοῦ τῶν θυγατριδέων > θυγατριδῶν
      δοτική τῷ θυγατριδέ   > θυγατριδ τοῖς θυγατριδέοις > θυγατριδοῖς
    αιτιατική τὸν θυγατριδέον > θυγατριδοῦν τοὺς θυγατριδέους > θυγατριδοῦς
     κλητική ! θυγατριδέε   > θυγατριδοῦ θυγατριδέοι   > θυγατριδοῖ
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  θυγατριδέω   > θυγατριδώ
γεν-δοτ τοῖν  θυγατριδέοιν > θυγατριδοῖν

-ουςΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'περίπλους'}}
※ νέα ελληνικά
#όπως «απόπλους»
Ομάδα:περίπλοος περίπλους   0 λέξεις. 

Κατηγορία:περίπλοος   1 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 1 λέξεις 
Κατηγορία:περίπλους   2 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 2 λέξεις 

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
περίπλοο-
ονομαστική περίπλοος > περίπλους οἱ περίπλοοι   > περίπλοι
      γενική τοῦ περιπλόου > περίπλου τῶν περιπλόων > περίπλων
      δοτική τῷ περιπλό   > περίπλ τοῖς περιπλόοις > περίπλοις
    αιτιατική τὸν περίπλοον > περίπλουν τοὺς περιπλόους > περίπλους
     κλητική ! περίπλοε   > περίπλου περίπλοοι   > περίπλοι
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  περιπλόω   > περίπλω
γεν-δοτ τοῖν  περιπλόοιν > περίπλοιν

-οῦνΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'οστούν'}}
Ομάδα:ὀστέον ὀστοῦν   0 λέξεις. 

Κατηγορία:ὀστέον   1 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 1 λέξεις 
Κατηγορία:ὀστοῦν   1 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 1 λέξεις 

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ὀστεο-
ονομαστική τὸ ὀστέον > ὀστοῦν τὰ ὀστέ   > ὀστ
      γενική τοῦ ὀστέου > ὀστοῦ τῶν ὀστέων > ὀστῶν
      δοτική τῷ ὀστέ   > ὀστ τοῖς ὀστέοις > ὀστοῖς
    αιτιατική τὸ ὀστέον > ὀστοῦν τὰ ὀστέ   > ὀστ
     κλητική ! ὀστέον > ὀστοῦν ὀστέ   > ὀστ
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  ὀστέω   > ὀστώ
γεν-δοτ τοῖν  ὀστέοιν   > ὀστοῖν


Πίνακες αττικόκλιτωνΕπεξεργασία

-ώς οξύτονα -ῶς περισπώμεναΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'νεώς'}} {{grc-κλίση-'λαγῶς'}}
-ώς οξύτονα Κατηγορία:νεώς   4 λέξεις. 
Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 4 λέξεις 
  -ῶς περισπώμενα Κατηγορία:λαγῶς   1 λέξεις. 
Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 2 λέξεις 
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
νεω- < ιωνικός: νηο- (ναο-)
ονομαστική νεώς οἱ νε
      γενική τοῦ νεώ τῶν νεών
      δοτική τῷ νε τοῖς νεῴς
    αιτιατική τὸν νεών τοὺς νεώς
     κλητική ! νεώς νε
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  νεώ
γεν-δοτ τοῖν  νεῴν
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
λᾰγω-
ονομαστική λαγῶς οἱ λαγ
      γενική τοῦ λαγ τῶν λαγῶν
      δοτική τῷ λαγ τοῖς λαγῷς
    αιτιατική τὸν λαγῶν τοὺς λαγῶς
     κλητική ! λαγῶς λαγ
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  λαγ
γεν-δοτ τοῖν  λαγῷν

-ως παροξύτοναΕπεξεργασία

για τους συντάκτες: {{grc-κλίση-'κάλως'}}
Κατηγορία:κάλως   2 λέξεις.  Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 5 λέξεις 
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
καλω-
ονομαστική κάλως οἱ κάλ
      γενική τοῦ κάλω τῶν κάλων
      δοτική τῷ κάλ τοῖς κάλῳς
    αιτιατική τὸν κάλω τοὺς κάλως
     κλητική ! κάλως κάλ
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  κάλω
γεν-δοτ τοῖν  κάλῳν

-ως -ων προπαροξύτοναΕπεξεργασία

για τους συντάκτες:
{{grc-κλίση-'πρόνεως'}}
{{grc-κλίση-'ανώγεων'}}


* #Αττικόκλιτα-Σημειώσεις

Κατηγορία:πρόνεως   6 λέξεις. 
Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 6 λέξεις 
Κατηγορία:ἀνώγεων Ουδέτερα   1 λέξεις. 
Συνολικά, μαζί με ιδιαίτερες κλίσεις: 1 λέξεις 
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
προνεω-
ονομαστική πρόνεως οἱ πρόνε
      γενική τοῦ πρόνεω τῶν πρόνεων
      δοτική τῷ πρόνε τοῖς πρόνεῳς
    αιτιατική τὸν πρόνεων τοὺς πρόνεως
     κλητική ! πρόνεως πρόνε
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  πρόνεω
γεν-δοτ τοῖν  πρόνεῳν
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ἀνωγεω-
ονομαστική τὸ ἀνώγεων τὰ ἀνώγε
      γενική τοῦ ἀνώγεω τῶν ἀνώγεω
      δοτική τῷ ἀνώγε τοῖς ἀνώγεῳς
    αιτιατική τὸ ἀνώγεων τὰ ἀνώγεω
     κλητική ! ἀνώγεων ἀνώγεω
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  ἀνώγεω
γεν-δοτ τοῖν  ἀνώγεῳν

ΠαρατηρήσειςΕπεξεργασία

Γενικοί κανόνες 2ης κλίσηςΕπεξεργασία

  • οι καταλήξεις είναι ίδιες για τα αρσενικά και για τα θηλυκά
  • τα ουδέτερα έχουν ίδιες τις πτώσεις: ονομαστική-αιτιατική-κλητική στον ενικό, και αντίστοιχα, στον πληθυντικό
  • η κατάληξη του άλφα -ᾰ στα ουδέτερα, είναι βραχύχρονη

ΣυνηρημέναΕπεξεργασία


Τα συνηρημένα της 2ης κλίσης

  • αρσενικά ή θηλυκά: όπως πλόος > #πλοῦς, ἔκπλοος > #ἔκπλους,
  • ουδέτερα: ὀστέον > #ὀστοῦν
  • ΚΑΝΟΝΑΣ: για τα ε και τα ο
    • ο + ο > ου   ό + ο > οῦ
    • ε + ο > ου
    • χάνονται πριν από διφθόγους και άλλα φωνήεντα
    • και δείτε τις συναιρέσεις στους κλιτικούς πίνακες
  • έχουν πάντα σταθερό τον τόνο
    • ακόμη και στα σύνθετα, αντικανονικά: τοῦ ἐκπλόου > τοῦ ἔκπλου (αντί τοῦ *ἐκπλοῦ)
  • ο δυϊκός οξύνεται αντικανονικά (αντί περισπωμένης) πλώ, ὀστώ
  • το οἰνοχόος δεν έχει συνηρημένους τύπους, γιατί ήταν οἰνοχόϜος.

ΑττικόκλιταΕπεξεργασία

  • §237 Attic declension Smyth, Herbert Weir (1920) A Greek grammar for colleges. (Ελληνική [αρχαία] γραμματική για τα κολλέγια). (στα αγγλικά) Νέα Υόρκη: American Book Company

Αττική δεύτερη κλίση με χαρακτηριστικό της κατάληξης το ωμέγα. Υπάρχονται στη 2η ο κλίση επειδή προέρχονται από κατάληξη που είχε το ο πριν από μακρό φωνήεν: -εως < -ηος. Στην αττική διάλεκτο συνηθίζονταν με ω. Στην ελληνιστική, έχουν κατάληξη με όμικρον.

Παρατηρήσεις:

  • έχουν το ωμέγα παντού και διατηρούν τον τόνο αμετακίνητο
  • Ο τόνος διατηρήθηκε όπως στα -αος, (!! ακόμα και στην ονομαστική, με οξεία στην προπαραλήγουσα, παρ' όλο που η λήγουσα είναι μακρά)
    Μενέλεως , διατηρώντας τον τονισμό του Μενέλαος
  • αν ακολουθούσε γιώτα, τότε παίρνει τη μορφή υπογεγραμμένου (ή προσγεγραμμένου αν πρόκειται για κεφαλαία)
    oἱ *λεώ-οι = oἱ λεῴ
  • !! Εξαιρέσεις για την αιτιατική ενικού:
  • Ο Smyth δε δίνει κλητική για τα αττικόκλιτα. Επίσης, σχολιάζει τον ποικίλο τονισμό που βρίσκουμε στα κείμενα ως αμφίβολο.