Τι είναι;Επεξεργασία

Τo πρότυπο (αγγλικά: template) είναι ένα έγγραφο με εντολές που παράγουν ένα στερεότυπο αποτέλεσμα.
Γράφεται με γραφή wikitext, όπως και όλες οι σελίδες του Βικιλεξικού.

  • Παρόμοια 'προγράμματα' εντολών είναι και τα Module (module), αλλά με την πιο πολύπλοκη γραφή Lua ή Scribunto (Βοήθεια:Lua)


Όποτε επιθυμούμε να γράψουμε αυτό το επιθυμητό αποτέλεσμα καλούμε το Πρότυπο:τάδε με τον εξής τρόπο:

{{ωωωω}} όπου ωωωω = το όνομα του Προτύπου ανάμεσα σε διπλά άγκιστρα

Έτσι, συνδέεται η σελίδα μας με άρθρο που φέρει την ονομασία "Πρότυπο:ωωωω" (δηλαδή, το όνομα του άρθρου ξεκινάει με την έκφραση "Πρότυπο:").

Απλά πρότυπαΕπεξεργασία

Ένα απλό πρότυπο δίνει μια ξεκάθαρη εντολή. Έστω το Πρότυπο:τεκμ

<includeonly>(<span style="color:red">Χρειάζεται τεκμηρίωση</span>)
[[Κατηγορία:Σελίδες προς τεκμηρίωση]]</includeonly><noinclude>
[[Κατηγορία:Πρότυπα για ετικέτες|τεκμηριωση]]</noinclude>

Όποτε ο συντάκτης γράφει μέσα σε μια σελίδα

{{τεκμ}}
εμφανίζεται → (Χρειάζεται τεκμηρίωση)
  • include only εννοεί: ό,τι έχω ανάμεσα στα <includeonly></includeonly> να περιληφθούν στην εκάστοτε σελίδα που χρησιμοποιεί το Πρότυπο. Εδώ, η σελίδα μας θα μπει στην Κατηγορία:Σελίδες προς τεκμηρίωση.
  • ό,τι έχω ανάμεσα στα <noinclude></noinclude> να μην μπει στη σελίδα: αφορούν άλλες δουλειές, δικές μας: πού θα εντάξουμε το Πρότυπό μας, κ.λπ.

Τα Πρότυπα όμως μπορούν να δίνουν και πολλαπλές δυναμικές εντολές με παραμέτρους, που δίνουν τη δυνατότητα πολλών επιλογών.

ΠαράμετροιΕπεξεργασία

Ας βελτιώσουμε το πρότυπο {{τεκμ}}

(<span style="color:red">Χρειάζεται τεκμηρίωση</span> {{{1}}})
  • Τι είναι το {{{1}}}? Είναι μια παράμετρος (έτσι συντάσσονται, με τριπλά άγκιστρα!) χωρίς καμιά ιδιαίτερη 'απαίτηση'. Είναι αριθμητική (1) που σημαίνει ότι ο συντάκτης θα γράψει κάτι στην 1η θέση μετά το όνομα του προτύπου:

Οι συντάκτες θα γράψουν:

  • {{τεκμ|από λεξικό}}
  • Εμφανίζει → (Χρειάζεται τεκμηρίωση από λεξικό)

Οι παράμετροι χωρίζονται από το όνομα του προτύπου με το σύμβολο    |    (στα αγγλικά: pipe).

Οι παράμετροι μπορεί να είναι υποχρεωτικές ή προαιρετικές.

Επίσης οι παράμετροι μπορεί να είναι ονομαστικές ή αριθμητικές.

Ονομαστικές παράμετροιΕπεξεργασία

Ονομαστικές λέγονται οι παράμετροι που καλούνται με ορισμένο όνομα που έχει δώσει ο συγγραφέας του προτύπου.
Ας υποθέσουμε ότι έχει δώσει το όνομα θέμα.

(<span style="color:red">Χρειάζεται τεκμηρίωση</span> {{{θέμα|}}})

Ο συντάκτης γράφει στη σελίδα του, π.χ.: {{τεκμ|θέμα=μαθηματικά}}
Εμφανίζεται → (Χρειάζεται τεκμηρίωση μαθηματικά)
Αναλυτικά, έγραψε:

διπλό άγκιστρο και το όνομα του προτύπου,
| (το pipe)
το όνομα της παραμέτρου ( θέμα )
το ίσον ( = )
την τιμή που επιθυμεί (εδώ, τη λέξη 'μαθηματικά')
κλείνει το πρότυπο με διπλό άγκιστρο

Αριθμητικές παράμετροιΕπεξεργασία

Αριθμητικές λέγονται οι παράμετροι που με έναν αριθμό δηλώνουν τη θέση (1η, 2η κλπ) στην οποία θα γράψουμε μια τιμή. Οι θέσεις χωρίζονται με    |    (pipe). Το Πρότυπο έχει σχεδιαστεί ως εξής:

(<span style="color:red">Χρειάζεται τεκμηρίωση</span>: {{{1|}}}) {{{2|}}})

Ο συντάκτης γράφει ό,τι θέλει στη θέση#1 και στη θέση#2:

{{τεκμ|Παράθεμα|Λεξικό}} → (Χρειάζεται τεκμηρίωση: Παράθεμα Λεξικό)

Επίσης ο συντάκτης θα μπορούσε να γράψει:

{{τεκμ|1=Παράθεμα|2=Λεξικό}} → (Χρειάζεται τεκμηρίωση: Παράθεμα Λεξικό)

Ή ακόμη

{{τεκμ|2=Λεξικό|1=Παράθεμα}} → (Χρειάζεται τεκμηρίωση: Παράθεμα Λεξικό)

Σημαντική παρατήρηση: Οι αριθμητικές παράμετροι λειτουργούν ακόμα κι αν είναι άδειες. Παρατηρήστε τι συμβαίνει στη θέση#1:

{{τεκμ||Λεξικό}} → Χρειάζεται τεκμηρίωση: Λεξικό)
Προσοχή: αν υπάρχει κενό διάστημα, αναγράφεται σαν να ήταν λέξη:
{{τεκμ| |Λεξικό}} → Χρειάζεται τεκμηρίωση:   Λεξικό)

ΜαθήματαΕπεξεργασία

CSS Πώς φτιάχνουμε ενιαίο στυλ για ολόκληρες σελίδες!

  • 1) Φτιάχνουμε ένα Πρότυπο:οτιονομαθελουμε/style.css
    η σελίδα του δεν μοιάζει με τις συνηθισμένες: μην ξαφνιαστείτε!
    παράδειγμα: Πρότυπο:el-biblio/style.css, πολύ απλό: καθορίζει κωδικούς χρωμάτων
    παράδειγμα: Πρότυπο:Κύρια Σελίδα/style.css
  • 2) Πάμε στη σελίδα που μας ενδιαφέρει και προσθέτουμε πάνω πάνω
<noinclude><templatestyles src="el-biblio/style.css " /></noinclude>
Τώρα, όποτε γράφουμε <XX class="κωδικόςαπότοcss"> μας δίνει το αποτέλεσμα που θέλουμε

ΣυμβάσειςΕπεξεργασία

Ονομασία προτύπωνΕπεξεργασία

Όταν δημιουργούμε πρότυπα ακολουθούμε τις εξής αρχές για την ονομασία τους:

  • Κατά κανόνα, η ονομασία ολογράφως: π.χ. Πρότυπο:γραμματική {{γραμματική}} Για πρότυπα ευρείας χρήσεως, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μια σύντμηση ως πρωτότυπη ονομασία: π.χ. Πρότυπο:βλ {{βλ}}
  • Διευκόλυνση με σύντμηση: π.χ. {{γραμμ}}, σύντμηση του {{γραμματική}} Γενική αρχή: ο τονισμός στις συντετμημένες ονομασίες να είναι ο φυσικός τονισμός της λέξης: π.χ. {{συνών}}
  • Διευκόλυνση για τους συντάκτες ξένων γλωσσών: φροντίζουμε να υπάρχουν λατινογράμματα εναλλακτικά πρότυπα ώστε να μη χρειάζεται να αλλάζουν δύο και τρεις φορές πληκτρολόγιο: π.χ. πρότυπο {{ja-romaji}} εναλλακτικό του {{ja-ρομάτζι του}}
  • Αν αφορούν μία και μόνον γλώσσα, ξεκινούν πάντα με τον κωδικό γλώσσας. Τέτοια είναι τα πρότυπα κλίσης: π.χ. πρότυπο {{el-κλίση-'δρόμος'}}
  • Αν περιλαμβάνεται όρος ως παράδειγμα, τοποθετείται ανάμεσα σε απλές τυπογραφικές αποστρόφους: π.χ. πρότυπο {{el-κλίση-'δρόμος'}}

ΣυντμήσειςΕπεξεργασία

Μέσα στα πρότυπα, για τις ονομαστικές παραμέτρους, χρησιμοποιούμε προαιρετικά τις παρακάτω συντμήσεις:

  • |γλ= και |lang=   για παράμετρο γλώσσας
  • |ascii= για παράμετρο κλείδας ταξινόμησης, για σωστή κατάταξη λέξεων με διακριτικά: τις θέλουμε με γυμνά γράμματα
  • |αρ= για τον αριθμό (|αρ=εν ή |αρ=πλ
  • |γεν= για το γένος ή καλύτερα |γένος= αν συνυπάρχει στο ίδιο κείμενο και η γενική πτώση

Επιδιώκουμε να συμπεριλαμβάνουμε στα Πρότυπα τις πολύ διαδεδομένες παραμέτρους όπως

  • |nocat=1 για αποκατηγοριοποίηση. Το συνηθίζουμε και ως |00=- για γρήγορη πληκτρολόγηση
  • Για αφαίρεση του στυλ ή αφαίρεση παρένθεσης συνηθίζουμε το |0=-
  • |text=1 ή |κείμ=1 για επιπλέον ανεπτυγμένο κείμενο που έχει προγραμματιστεί και είναι έτοιμο
  • |notext=1 για αφαίρεση κειμένου
  • |nodisplay=1 ή |000=- για να μπουν οι κατηγορίες μας, αλλά να μην εμφανιστεί τίποτα στο σώμα κειμένου

Δείτε τις οδηγίες κάθε προτύπου για να ελέγξετε αν υπάρχουν αυτές οι διευκολύνσεις. Παράδειγμα: Πρότυπο:μτφδ.

ΑπορίεςΕπεξεργασία

  • Βλέπουμε μέσα σε πρότυπα συχνά {{{{{1|}}}|nolink=1}} Τι είναι το |nolink=1
    • Εδώ, το 1, εννοείται ότι είναι ένας κωδικός γλώσσας, όπως στην Κατηγορία:Πρότυπα ανακατεύθυνσης γλωσσών. Έστω το Πρότυπο:en. Θα δείτε μέσα στον κώδικά του, ότι το nolink=1 του λέει: γράψε τη λεξούλα 'αγγλικά' αλλά μην της βάλεις και σύνδεσμο. Άρα το {{{{{1|}}}|nolink=1}} σημαίνει: γράψε σκέτη τη λέξη 'αγγλικά'.

ΠροεπισκόπησηΕπεξεργασία

Αν κάνουμε αλλαγές σε κάποιο πρότυπο, πριν τις δημοσιεύσουμε, μπορούμε να δούμε τι αποτέλεσμα έχουν οι αλλαγές.

  • 1. υπάρχει μια σελίδα που περιέχει γραμμένο το πρότυπό μας έτσι: {{ωωωω}}. Αν δεν υπάρχει, φτιάξτε ένα τεστ ή στο Αμμοδοχείο.
  • 2. Γράφουμε ή διορθώνουμε το πρότυπο.
  • 3. Στο κάτω μέρος, πιο κάτω από το κουμπί για τη Δημοσίευση αλλαγών και την απλή προεπισκόπηση, υπάρχει η επιλογή «Προεπισκόπιση σελίδας με αυτό το πρότυπο». Βάζουμε το όνομα της σελίδας που ήδη χρησιμοποιεί το πρότυπο και επιλέγουμε το «Εμφάνιση προεπισκόπησης» για να δούμε πώς θα εμφανιστεί η σελίδα μετά την καταχώριση των αλλαγών μας.

Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να κάνουμε προεπισκόπηση σε αρκετές σελίδες οι οποίες ίσως έχουν διαφορετικές παραμέτρους ώστε να σιγουρευτούμε ότι η αλλαγή μας είναι η επιθυμητή για όλες τις περιπτώσεις.

ΟδηγίεςΕπεξεργασία

Οι συγγραφείς των προτύπων, γράφουν και οδηγίες για τον τρόπο εφαρμογής.
Μπορούμε να γράψουμε σύντομες οδηγίες κάτω-κάτω στο Πρότυπο, ανάμεσα στο <noinclude></noinclude>
Αν οι οδηγίες είναι πολλές δεν θέλουμε να τις στριμώξουμε μέσα στο Πρότυπο, ανάμεσα στο <noinclude></noinclude> Δημιουργούμε μια σελίδα οδηγιών γράφοντας

<noinclude>{{οδηγίες}}</noinclude>

Δείτε αναλυτικότερα πώς γράφονται οι σελίδες οδηγιών: Βοήθεια:Οδηγίες προτύπων.


Υπάρχουν πολλά πρότυπα. Μπορείτε να δημιουργήσετε και νέα, για στοιχεία που χρησιμοποιούνται πολλές φορές, σε συνεννόηση με τους Διαχειριστές στη Βικιδημία.

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία