Ετυμολογία

επεξεργασία
ἐξόδιον < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἐξόδιος, ἐξόδιον[1]

  Ουσιαστικό

επεξεργασία

ἐξόδιον ουδέτερο

  1. κηδεία (και στην καθαρεύουσα)
    → δείτε τη λέξη ξόδι
  2. (στον πληθυντικό) τα ἐξόδια: η έξοδος

Άλλες μορφές

επεξεργασία

Συγγενικά

επεξεργασία

  Αναφορές

επεξεργασία
  1. ἐξόδιον Επιτομή του Λεξικού Κριαρά της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669). Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, [μονοτονικό σύστημα]. 



  Ετυμολογία 1

επεξεργασία
ἐξόδιον < ουσιαστικοποιημένο ουδέτερο του επιθέτου ἐξόδιος. Εννοείται το ουσιαστικό μέλος ή αὔλημα
ΑΠΟΓΟΝΟΙ: μεσαιωνικά ελληνικά: ἐξόδιον, ξόδι νέα ελληνικά: ξόδι

  Ουσιαστικό

επεξεργασία

ἐξόδιον ουδέτερο

  1. (θέατρο) το τέλος της τραγωδίας
    • ἐξόδιον μέλος: το τραγούδι κατά την ἔξοδο (τελευταίο μέρος της τραγωδίας) καθώς αποχωρεί ο χορός από την ορχήστρα
      ※  2ος αιώνας Ιούλιος Πολυδεύκης (Pollux) IV, 108
      καὶ μέλος δέ τι ἐξόδιον ὅ ἐξιόντες ᾖδον
      και υπήρχε ένα εξόδιο τραγούδι που τραγουδούσαν καθώς έβγαιναν έξω [από την ορχήστρα]
    • ἐξόδιον αὔλημα: μουσικό κομμάτι παιγμένο από αυλό κατά τη διάρκεια της εξόδου του χορού
  2. (για τους Εβραίους) γιορτή στη μνήμη της εξόδου από την Αίγυπτο
    ※  3ος/2ος πκε αιώνας Παλαιὰ Διαθήκη κατά την μετάφραση των Εβδομήκοντα , Δευτερονόμιον, κεφ. 16.8 @scaife.perseus
    ἕξ ἡμέρας φάγῃ ἄζυμα, καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἐξόδιον, ἑορτὴ κυρίῳ τῷ θεῷ σου· οὐ ποιήσεις ἐν οὐτῇ πᾶν ἔργον, πλὴν ὅσα ποιηθήσεται ψυχῇ.
  3. (μεταφορικά) οποιοδήποτε τραγικό τέλος
    ※  1ος/2ος κε αιώνας Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι, Ἀλέξανδρος, 75.5
    ἀλλὰ ταῦτά τινες ᾤοντο δεῖν γράφειν, ὥσπερ δράματος μεγάλου τραγικὸν ἐξόδιον καὶ περιπαθὲς πλάσαντες.
    Κάποιοι όμως έκριναν πως έπρεπε να γράψουν αυτά, σαν να έπλαθαν έναν τραγικό επίλογο δράματος όλο πάθος.
    Μετάφραση (2012), Α.Ι. Γιαγκόπουλος-Ζ.Ε. Μαλαθούνη, @greek‑language.gr
    ΣτΕ: Ο Πλούταρχος αναφέρεται στις τελευταίες ημέρες της ζωής του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
    ※  1ος/2ος κε αιώνας Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι
    εἰς τοιοῦτό φασιν ἐξόδιον τὴν Κράσσου στρατηγίαν ὥσπερ τραγῳδίαν τελευτῆσαι.

Συγγενικά

επεξεργασία

Δείτε επίσης

επεξεργασία

  Ετυμολογία 2

επεξεργασία
ἐξόδιον: κλιτικός τύπος

  Κλιτικός τύπος επιθέτου

επεξεργασία

ἐξόδιον