-ιά: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

5.631 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 2 έτη
Συμπλήρωση λήμματος + ΜΣΝ, ΑΡΧ
(παραγ. επίθ.)
(Συμπλήρωση λήμματος + ΜΣΝ, ΑΡΧ)
{{δείτε|-ία|-ια}}
=={{-el-}}==
{{el-κλίση-'καρδιά'}}
==={{ετυμολογία}}===
: '''{{PAGENAME}}''' < {{κλη|grc|el|-ιά}} (προφερόταν {{IPAstyle|/ia/}}) ή {{λ|-εία|grc}}. ''Επίσης'' {{λ|-έα|grc}}, {{λ|-αία|grc}}
: ή {{κλη|gkm|el|-ιά}} < {{κλη|grc|el|-ία}} ή {{λ|-έα|grc}}
: ''για τα φυτά'' < {{κλη|gkm|el|-ιά}} < {{ετυμ|grc-koi|el|-ία}} < {{λ|-έα|grc}} (όπως {{λ|μηλέα|grc}})<ref>{{Β:ΛΚΝ|%-ια*|-ια, -ία, -ιά}}</ref>
 
==={{προφορά}}===
==={{κατάληξη θηλυκών ουσιαστικών|el}}===
* εξαρτάται από το [[σύμφωνο]] που προηγείται
'''{{PAGENAME}}'''
{{ΔΦΑ|γλ=el|ˈʝa}} ''μετά από'' '''β''', '''δ''', '''ζ''', '''ρ''' ([[βια]], [[δια]], [[καρπαζιά]], [[χεριά]])
{{ΔΦΑ|γλ=el|ˈʎa}} ''μετά από'' '''λ''' ([[ελιά]])
{{ΔΦΑ|γλ=el|ˈɲa}} ''μετά από'' '''μ''', '''ν''' ([[μια]], [[νια]]
{{ΔΦΑ|γλ=el|ˈça}} ''μετά από'' '''θ''', '''π''', '''σ''', '''τ''', '''φ'''
* χωρίς [[υπερωικοποίηση]] (όπως στις συμβάσεις για την προφορά στο [[τραγούδι]])
{{ΔΦΑ|γλ=el|ˈi̯a}} <ref>Στο κλασικό τραγούδι, αλλά και γενικότερα. Όπως ακούμε {{IPAstyle|/pɛˈði̯a tis ɛˈlaðos pɛˈði̯a/}} στο τραγούδι «Παιδιά, της Ελλάδος παιδιά» από τη [[w:Σοφία Βέμπω|Σοφία Βέμπω]].</ref>
 
==={{επίθημα|el}}===
'''{{PAGENAME}}''' {{θ}}
#* παραγωγικό [[επίθημα]] [[θηλυκός|θηλυκών]] ουσιαστικών που δημιουργεί λέξεις οι οποίες δηλώνουν:
*# την [[ενέργεια]] που δηλώνεται με το πρώτο συνθετικό ή το αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας (το [[πλήγμα]] ή το [[τραύμα]] για [[επιθετικός|επιθετική]] ενέργεια)
#* περιληπτικά ένα σύνολο από στοιχεία που δηλώνονται με το πρώτο συνθετικό
*#: [[βελονιά|βελον'''ιά''']], [[μαχαιριά|μαχαιρ'''ιά''']], [[φτυαριά|φτυαρ'''ιά''']]
#*: [[αγροτιά]], [[χωριατιά]] ...
*# χαρακτηριστική [[ιδιότητα]] της πρωτότυπης λέξης
#* το [[φυτό]] το οποίο παράγει αυτό που δηλώνεται με το πρώτο συνθετικό
*#: [[καπνός]] > [[καπνιά|καπν'''ιά''']], [[σύννεφο]] > [[συννεφιά|συννεφ'''ιά''']], [[άρχοντας]] > [[αρχοντιά|αρχοντ'''ιά''']]
#*: [[αγγουριά]], [[αγκαθιά]], [[κερασιά]] ...
*# εναλλακτικός τύπος για ουσιαστικά σε [[-ία]]
#* την ενέργεια που κάνει αυτός/αυτή/αυτό που δηλώνεται με το πρώτο συνθετικό ή το αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας
*#: [[ερημία]] [[ερημιά|ερημ'''ιά''']], [[ομιλία]] [[μιλιά|μιλ'''ιά''']]
#*: [[μαχαιριά]], [[φτυαριά]] ...
#*# αόριστηπεριληπτικά [[ποσότητα]]ένα πουσύνολο μπορείαπό να περιέχεται σε αυτόστοιχεία που δηλώνεταιδηλώνονται με το πρώτο συνθετικό, [[μειωτικός|μειωτικό]] για εθνικό όνομα
*#: [[καραβιά|καραβ'''ιά''']], [[αγροτιά|αγροτ'''ιά''']], [[χωριατιά|χωριατ'''ιά''']]
#*: [[χεριά]], [[καλαθιά]], [[φτυαριά]] ...
*#: [[Τουρκιά|Τουρκ'''ιά''']]
#* [[καταγωγή]]
*# αόριστη [[ποσότητα]] που μπορεί να περιέχεται σε αυτό που δηλώνεται με το πρώτο συνθετικό
#*: [[Θεσσαλονικιά]] ...
*#: [[χεριά|χερ'''ιά''']], [[καλαθιά|καλαθ'''ιά''']], [[φτυαριά|φτυαρ'''ιά''']]
*# το [[φυτό]] το οποίο παράγει αυτό που δηλώνεται με το πρώτο συνθετικό
*#: [[αγγουριά|αγγουρ'''ιά''']], [[τριανταφυλλιά|τριανταφυλλ'''ιά''']], [[κερασιά|κερασ'''ιά''']]
*#* αλλά και γενικότερα, το δέντρο
*#*: [[ιτιά|ιτ'''ιά''']]
*#: {{βλ|και=1|0=-}} [[-ια]]
*# [[καταγωγή]] από αρσενικά σε [[-ιός]]
*#: [[Θεσσαλονικιός]] ({{α}}) > [[Θεσσαλονικιά|Θεσσαλονικ'''ιά''']]
*# {{προφορ}} σε οικείο ύφος ή ειρωνική διάθεση
*#: [[κουστούμι]] > [[κουστουμιά|κουστουμ'''ιά''']]
*# [[κατάληξη]] θηλυκών επιθέτων
*## από επίθετα σε [[-ός]] ({{α}}), '''-ιά''' ({{θ}}), [[-ό]] ({{ο}})
*##: [[γλυκός]] ({{α}}) > [[γλυκιά|γλυκ'''ιά''']]
*## από επίθετα σε [[-ός]] ({{α}}), [[-ή]] ή '''-ιά''' ({{θ}}), [[-ό]] ({{ο}})
*##: [[κακός]] ({{α}}) > [[κακιά|κακ'''ιά''']], [[αρρωστιάρικος]] > [[αρρωστιάρικια|αρρωστιάρικ'''ια''']]
*## από επίθετα σε [[-ύς]] ({{α}}), '''-ιά''' ({{θ}}), [[-ύ]] ({{ο}})
*##: [[βαθύς]] ({{α}}) > [[βαθιά|βαθ'''ιά''']]
*## από επίθετα σε [[-ής]] ({{α}}), '''-ιά''' ({{θ}}), [[-ί]] ({{ο}})
*##: [[βυσσινής]] ({{α}}) > [[βυσσινιά|βυσσιν'''ιά''']]
 
===={{συγγενικά}}====
{{κλείδα-ελλ}}
* [[-σιά]]
 
===={{βλέπε}}====
* {{π-κατ}}
 
==={{αναφορές}}===
<references/>
 
[[Κατηγορία:Καταλήξεις θηλυκών ουσιαστικών]]
 
 
----
 
=={{-gkm-}}==
 
==={{ετυμολογία}}===
: '''{{PAGENAME}}''' < {{l|-έα|gkm}} ή {{ετυμ|grc|gkm|-ία}}, {{λ|-έα|grc}} με [[συνίζηση]] για την αποφυγή της [[χασμωδία]]ς
 
==={{επίθημα|el}}===
'''{{PAGENAME}}''' {{θ}}
* [[επίθημα]] [[θηλυκός|θηλυκών]] ουσιαστικών για το σχηματισμό λέξεων που δηλώνουν
*# [[ενέργεια]] ή αποτέλεσμα της ενέργειας που δηλώνεται από την πρωτότυπη λέξη
*#: {{λ|κοντάριν|gkm|κοντάρ(ιν)}} > {{λ|κονταρέα|gkm}} ''και'' {{λ|κονταριά|gkm|κονταρ'''ιά'''}}
*# [[φυτά]]
*#: {{ελνστ}} {{λ|κερασέα|grc}}, {{λ|κερασία|grc}} > {{μσν}} {{λ|κερασιά|gkm|κερασ'''ιά'''}}
 
===={{βλέπε}}====
* {{π-κατ|gkm}}
 
===={{πηγές}}====
* {{Β:ΛΚΝ|%-ια*|-ια, -ία, -ιά}}
* «-ιά» - {{Β:Μπαμπινιώτης 2010}}
 
 
----
 
=={{-grc-}}==
{{grc-κλίσ-'στρατιά'}}
==={{ετυμολογία}}===
: '''{{PAGENAME}}''' < {{λείπει η ετυμολογία|grc}}
 
==={{επίθημα|el}}===
'''{{PAGENAME}}''' [<big>ῐᾱ</big>] {{θ}}
* [[μετονοματικός|μετονοματικό]] [[επίθημα]] [[θηλυκός|θηλυκών]] ουσιαστικών για το σχηματισμό λέξεων που δηλώνουν
*# [[περιληπτικός|περιληπτικά]] ό,τι εκφράζει η πρωτότυπη λέξη
*#: {{λ|μύρμηξ|grc}} > {{λ|μυρμηκιά|grc|μυρμηκ'''ιά'''}}
*#: {{λ|ἔσχατος|grc}} > {{l|ἐσχατιά|grc|ἐσχατ'''ιά'''}}
*#: {{λ|στρατός|grc}} > {{l|στρατικά|grc|στρατ'''ιά'''}}
 
===={{συγγενικά}}====
* {{λ|-ία|grc}}
* {{λ|-εία|grc}}
 
===={{βλέπε}}====
* {{π-κατ|grc}}
 
 
{{κλείδα-ελλ}}