Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «ἀνά»

3.873 bytes αφαιρέθηκαν ,  πριν από 7 έτη
μερικ μορφοπ, ορισμ,σημειώσεις, αφαίρεση τμημάτων της νέας ελληνικής (συνων, μεταφρ. κλπ)
μ (ενημέρωση των interwikis, προσθήκη mg)
(μερικ μορφοπ, ορισμ,σημειώσεις, αφαίρεση τμημάτων της νέας ελληνικής (συνων, μεταφρ. κλπ))
==={{ετυμολογία}}===
: '''{{PAGENAME}}''' < άγνωστη ετυμολογία
 
==={{πρόθεση|grc}}===
'''{{PAGENAME}}'''
# (''με γενική'') [[επάνω]]
#η πολύ αρχαία χρήση του επιρρήματος '''ἀνά''' υποχώρησε και απέμεινε η χρήση της άκλιτης λέξης ως πρόθεσης, καθώς το [[επίρρημα]] ενσωματώθηκε στο [[ρήμα]]
# (''με δοτική'') επάνω (χωρίς την έννοια της κίνησης)
#: ἀνά [[αρπάζω]] = [[ἀναρπάζω]] και μετέπειτα [[ανάρπαστος]]
# (''με αιτιατική'') (''για τόπο'') από κάτω προς τα πάνω
#: ἀνά νεόοομαι= [[ἀνανεούμαι]] ([[ξανανιώνω]])
# (''με αιτιατική'') για όσο εκτείνεται κάτι
# [[κύριος|κύρια]] πρόθεση που χρησιμοποιείται σε σύνθεση λέξεων αλλά και αυτόνομα, με διάφορες έννοιες.
#: ἀνά στρατόν (πάνω σε όλο τον στρατό) τοπικό
#: ἀνά την Ελλάδα (παντού, σε όλη την Ελλάδα) τοπικό
#: ἀνά μέσον (στο μέσον, απ' όπου προήλθε το ανάμεσον, [[ανάμεσα]]) τοπικό
#: ἀνά [[λόγος|λόγον]] (στο λόγο, απ' όπου προήλθαν οι λέξεις [[ανάλογος|ανάλογο]]ν, [[αναλογία]] κ.λπ.)
#: ἀνά [[νύκτα]] (στην αρχαιότητα σήμαινε "όλη τη νύχτα", σήμερα όμως σημαίνει "[[κάθε]] νύχτα") χρονικό
#: ἀνά [[έτος]] (κάθε χρόνο) χρονικό και επιμεριστικό
#: ἀνά [[δύο]]
#: ἀνά [[άτομο]] (κάθε άτομο)
#Ως πρώτο συνθετικό ρημάτων προσδίδει τοπική έννοια οπότε ταυτίζεται αρκετές φορές με το άνω ή επάνω, ενώ άλλοτε δηλώνει επανάληψη ή κίνηση
#: ἀνά + βαίνω = αναβαίνω (τοπικό)
#: ἀνά + κρίνω (επανάληψη)
#: ἀνά + βλαστάνω (επανάληψη, ξανά)
#: ἀνά + γιγνώσκω (επανάληψη φράσης που έχει γραφεί και τη γνωρίζω από αυτό που διαβάζω αλλά και επανάληψη ανάγνωσης για να αποκτηθεί βαθυτερη γνώση)
 
 
===={{συνώνυμα}}====
με την τοπική έννοια
* [[επάνω]]
* [[άνω]]
με την έννοια της επανάληψης
* [[ξανά]]
με την επιμεριστική έννοια
* [[κάθε]] και [[κατά]] (καθ' ομάδες, κατ' άτομο)
* [[ανά]]
 
===={{αντώνυμα}}====
στην τοπική έννοια
* [[κατά]] και [[κάτω]] και [[πουθενά]]
 
 
===={{μεταφράσεις}}====
{{μτφ-αρχή}}
* {{en}} : {{τ|en|allover}} τοπικό, σε όλες τις επιφάνειες
* {{en}} : {{τ|en|on}} τοπικό, επάνω
* {{en}} : {{τ|en|every}} every second year|ανά διετία (χρονικό)
<!-- * {{sq}} : {{τ|sq|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ar}} : {{τ|ar|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{hy}} : {{τ|hy|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{af}} : {{τ|af|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{eu}} : {{τ|eu|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{vi}} : {{τ|vi|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{bg}} : {{τ|bg|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{br}} : {{τ|br|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{fr}} : {{τ|fr|ΧΧΧ}} --->
<!-- * {{de}} : {{τ|de|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{da}} : {{τ|da|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{he}} : {{τ|he|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{et}} : {{τ|et|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{eo}} : {{τ|eo|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{zu}} : {{τ|zu|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ja}} : {{τ|ja|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ia}} : {{τ|ia|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{io}} : {{τ|io|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ga}} : {{τ|ga|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{is}} : {{τ|is|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{es}} : {{τ|es|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{it}} : {{τ|it|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ca}} : {{τ|ca|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{zh}} : {{τ|zh|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ko}} : {{τ|ko|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ku}} : {{τ|ku|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{hr}} : {{τ|hr|ΧΧΧ}} -->
 
{{μτφ-μέση}}
<!-- * {{la}} : {{τ|la|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{lt}} : {{τ|lt|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ms}} : {{τ|ms|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{no}} : {{τ|no|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{nl}} : {{τ|nl|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{hu}} : {{τ|hu|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{uk}} : {{τ|uk|XXX}} -->
<!-- * {{fa}} : {{τ|fa|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{pl}} : {{τ|pl|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{pt}} : {{τ|pt|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ro}} : {{τ|ro|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ru}} : {{τ|ru|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sr}} : {{τ|sr|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sk}} : {{τ|sk|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sl}} : {{τ|sl|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sv}} : {{τ|sv|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{th}} : {{τ|th|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{cs}} : {{τ|cs|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{tr}} : {{τ|tr|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{fi}} : {{τ|fi|ΧΧΧ}} -->
 
===={{σημειώσεις}}====
{{μτφ-τέλος}}
* πριν από οδοντικά γίνεται ἄν
* πριν από ουρανικά γίνεται ἄγ
* πριν από χειλικά γίνεται ἄμ
#* η πολύ αρχαία χρήση του επιρρήματος '''ἀνά''' υποχώρησε και απέμεινε η χρήση της άκλιτης λέξης ως πρόθεσης, καθώς το [[επίρρημα]] ενσωματώθηκε στο [[ρήμα]]
 
{{κλείδα-ελλ}}